Isparta
Isparta''nin ilkçaglardaki tarihi, öncelikle Pisidia bölgesinin genel tarihi akisi içinde ele alinmalidir. Gerçekte, Isparta ve çevresinde Hititlere ait bazi eserlerin ele geçirilmis olusu, bu bölgedeki Hitit hakimiyetine isaret ederse de, Isparta''nin bu devirlerdeki sehir tarihini, tam anlamiyla açikliga kavusturmak mümkün degildir.
Tarihi dönemlerde Hitit egemenligi altindaki bu bölgeye daha sonra Iyonlar ve Lidyalilar hakim olmuslardir. M.Ö. 546 tarihinde Perslerin, Lidya Devletini yenmesi ve Anadolu''ya hakim olmalari ile Isparta, Perslerin üstünlügünü kabul etmek zorunda kalmistir.
Büyük Iskender, M.Ö.333 yilinda Lidya''yi alarak tarihi Asya seferine basladi. Önce Sagalassus’u alan Iskender, daha sonra Dinar’a geçerek Pisidia''nin tamamini ülkesine baglamis oldu.
Pisidia, Iskender Imparatorlugunun parçalanmasi ile Seleukos''larin hissesine düstü. Daha sonra da Bergama Kralligina baglandi. Bu Kralligin M.Ö.II.yy’da yikilmasini izleyen günlerde, Romalilar Anadolu''yu ele geçirmis oldular.
Aglasun’un eski önemini kaybetmesinden sonra Isparta, Pisidia Piskoposlugunun (Daha sonra Rum Metropolitliginin) Merkezi haline geldi.
Roma yönetiminin ikiye ayrilmasi üzerine Isparta ve çevresi Dogu Roma Imparatorluguna baglanmis oldu.
TARIH ÖNCESI DÖNEMLERDE ISPARTA
Yörenin yerlesme tarihi paleolitik dönemle baslamaktadir. 1944 yilinda Sevket Aziz Kansu döneminde yapilan incelemeler sonucunda, Bozanönü Ovasinin ortasinda bulunan Kapiini Magarasi, üst paleolitik eserleri vermektedir. Keçiborlu’nun Gümüsgün (Baladiz) yakinlarinda Prof. Louis’in yaptigi kazilarda, Mezolitik çagina ait “Mikrolit” adi verilen çakmak taslarina rastlanmistir.
Tarih öncesi çagin üçüncü dönemi, neolotik devri olmustur. Bu devire ait Yeniköy (S.Karaagaç) Höyügündeki buluntular bunu dogrulamaktadir. Toprak Tol Höyügü ve Kösktepe’de rastlanan küp mezarlar ile ele geçen baska buluntular, Isparta’daki yerlesimin Kalkolotik dönemde de var oldugunu göstermektedir. Kalkolotik dönem sonrasi Tunç Kültürleri, Pisidia ovasinda oldukça yaygin bir biçimde gözlenebilir.
|
