Sakarya
Iklimi, verimli topraklari, ormanlari, akarsulari, gölleri ve önemli göç yollari üzerinde bulunmasi dolayisiyla eski çaglardan beri önemli bir yerlesim merkezi olan Sakarya’nin ilk yazili tarihi M.Ö. XII. yüzyila kadar uzanmaktadir.
Ilk yerlesik kavmi Frigler olan bölgede daha sonra sirasiyla; Bithynialilar, Kimmerler, Lidyalilar, Persler, Romalilar ve Bizanslilar hakimiyet kurmuslardir. Bizanslilara ait en ünlü eser, 560 yilinda Sakarya Nehri üzerinde kurulan Justinianos köprüsüdür.
Selçuklularin Anadolu’ya girmesinden sonra toprak kaygisina düsen Bizanslilar, iki devlet arasinda hudut olan Sakarya Nehri boyunca çok sayida hudut muhafaza kaleleri kurmuslardir. Halen harabe halinde olan bu kalelerden en önemlileri; Seyifler, Harmantepe, Adliye, Kurtköy, Çobankale, Pasalar ve Mekece kaleleridir.
1071 Malazgirt zaferiyle Anadolu’nun Türklere açilmasindan sonra, Selçuklu Sultani Alparslan’in komutanlarindan Artuk Bey’in Izmit yakinlarinda Bizanslilari bozguna ugratmasiyla bölge, Selçuklularin idaresine girmistir.
Selçuklularin zayiflamasiyla kisa bir süre Ilhanlilarin elinde kalan bölge,1291’de Osmangazi’ye bagli boy beylerinden Konur Alp tarafindan fethedilerek Osmanlilarin hakimiyetine geçmistir
1313-1337 yillari arasinda da Osmaneli, Mekece, Pamukova, Geyve, Mudanya, Akyazi, Mudurnu, Düzce, Sapanca, Kandira, Bursa, Iznik, Gemlik ve Izmit’ in fethiyle birlikte bölge, tümüyle Osmanli idaresine geçmistir.
1563’te köy, 1646’da Bolu’ya bagli bir nahiye olan Adapazari’ nin 1658’de tekrar köy, 1692’de kaza, 1701’de Sapanca’ya bagli bir köy, 1742’de nahiye ve 1837’de Izmit Sancagi’na bagli bir kaza haline getirildigi tarihi kayitlardan anlasilmaktadir.
1852’de Kocaeli Mutasarrifligina baglanan Adapazari, 22 Haziran 1954 tarihinde 6419 sayili kanunla il olmus ve “Sakarya” adini almistir.
26 Mart 1921’ de Yunan isgaline ugrayan bölge, 21 Haziran 1921 tarihinde düsman isgalinden kurtarilmistir. Nitekim 21 Haziran tarihleri, ilin düsman isgalinden kurtarilisinin yil dönümü olarak her yil törenlerle kutlanmaktadir.
Kurtulus savasinda önemli bir yeri olan Adapazari, Ali Fuat CEBESOY, Sirri BEY, Hasan Cavit Bey, Koçzade Mahmut Bey, Yüzbasi Abdurrahman Bey, Kaymakam Tahir Bey gibi Kuva-i Milliyenin pek çok kahramanina yardim ve destekle Milli Mücadelenin serefli sayfalarinda yer almistir.
|
